Θεωρία Νο4: Οι φεμινίστριες ενάντια στην πατριαρχική οικογένεια τη δεκαετία του ΄70

Θεωρία Νο4: Οι φεμινίστριες ενάντια στην πατριαρχική οικογένεια τη δεκαετία του ΄70

Στη Λένα φτάνουν ενδεικτικά ερωτήματα όπως: «πότε θα γίνω μάνα», «πως θα καταλάβω αν θέλω να γίνω μάνα», πολλά κείμενα για τη δυσκολία να γίνει κάποια μάνα αλλά και ερωτήματα για το «πώς μια γυναίκα εργαζόμενη σκληρά μπορεί να είναι ταυτόχρονα και καλή μάνα», ή «πως μπορεί κανείς να μεγαλώσει σωστά ένα κορίτσι ή αντίστοιχα ένα αγόρι» ή «είναι το ίδιο καλή μια μονογονεϊκή ή ΛΟΑΤ οικογένεια με την κλασική» κλπ. Αυτό με ενέπνευσε, στη δική μου πορεία, να δώσω στον εαυτό μου καταρχάς, αλλά και σε όποιον άλλο ενδιαφέρεται εδώ μέσα, κάποιες απαντήσεις που έχουν δώσει κάποιοι ειδικοί επιστήμονες φιλοσοφώντας και μελετώντας εδώ και πολλά χρόνια. Δεν πρόκειται για ένα εκλαϊκευμένο εγχειρίδιο φιλοσοφίας (ας μη  κρίνουν αυστηρά όσοι έχουν κάνει Σπουδές Φύλου)

Θεωρία Νο4:

Οι φεμινίστριες ενάντια στην πατριαρχική οικογένεια τη δεκαετία του ΄70

 Τελικά τι είναι αυτό που μας θυμώνει σε μια διαδικασία όπως αυτή της αναπαραγωγής σε μεγάλη ηλικία; Και τελικά το να θέλεις να κάνεις ένα παιδί σημαίνει ότι θέλεις να κάνεις οικογένεια; Αφού πλέον έγραψα αρκετά για το πώς λειτουργεί η γλώσσα, κι επομένως η πατριαρχική γλώσσα, που θύμωσε τις φεμινίστριες (αλλά κι εμένα)  ας δούμε πιο αναλυτικά αυτό που ήδη έχουμε αναφέρει στη θεωρία Νο2. Δηλαδή το πως οι φεμινίστριες του δεύτερου κύματος είδαν πρώτη φορά ξεκάθαρα τον εχθρό τους. Ας δούμε δηλαδή, πως η πατριαρχική γλώσσα οδηγεί στην πατριαρχική εξουσία στην οικογένεια, στην κοινωνία κλπ Για παράδειγμα για μένα και το σύντροφο μου, το «φυσιολογικό» ήταν χωρίς να έχουμε παντρευτεί, στην «απαγορευτικά» μεγάλη ηλικία των 45 και οι δυο, να θέλουμε να  προσπαθήσουμε μια «συμπλήρωση» της οικογένειας μας.  Για πολλούς και φυσικά για τους γιατρούς, το σκεφτήκαμε “λίγο αργά”. Απαντήσαμε πως δεν το σκεφτήκαμε αργά αλλά οι ανάγκες της κοινωνίας που ζούμε  μας έκαναν να το “αποφασίσουμε αργά”. Επιπλέον δηλώσαμε στους γιατρούς οτι εκτός από έλλειψη χρόνου πάσχουμε κι από έλλειψη μεγάλων ποσών χρημάτων. Ολες αυτές οι συζητήσεις για να αντιμετωπιστούν,  έπρεπε να μελετήσω όλα αυτά που σας γράφω για να απαντάω με επιχειρήματα σε διάφορα κλισέ. Όμως ο,τι και να συζητήσαμε εμείς με τους διάφορους γιατρούς, η πυρηνική πατριαρχική οικογένεια, αποτελεί ακόμη τον θεμέλιο λίθο της πατριαρχικής κοινωνίας. Στην προσπάθεια λοιπόν των γυναικών να δοθεί ορθότερη έννοια στην ταυτότητα των δυο φύλων, αυτού του είδους η οικογένεια αποτελούσε εμπόδιο. Γιατί αυτού του είδους η “φυσιολογική” οικογένεια απαιτεί από τη γυναίκα να είναι μια καλή σύζυγος-νοικοκυρά-μητέρα η οποία υποστηρίζει την καριέρα του συζύγου και φυσικά είναι και διαθέσιμη να ικανοποιεί τις σεξουαλικές του ανάγκες ανά πάσα στιγμή. Αν δεν αλλάξουν όλα τα παραπάνω δε μπορεί να αλλάξει ούτε η λεγόμενη «γυναικεία ταυτότητα». Hδη από  τη δεκαετία του 1960, μια πολιτικά γενικά ριζοσπαστική περίοδο, πολλές γυναίκες στις δυτικές χώρες (και στην Ελλάδα) ανέπτυξαν δράση σε σοσιαλιστικά κινήματα, και μάλιστα με αμιγώς γυναικείες οργανώσεις. Πάντα βέβαια παρέπεμπαν στο «καταστατικό» έργο της Σιμόν ντε Μπωβουάρ, «Το Δεύτερο Φύλο», και το μότο «η γυναίκα δε γεννιέται αλλά γίνεται». Συγχρόνως άρχισαν να οργανώνονται ομοφυλοφυλικά κινήματα ΛΟΑΤ. Μέσα στο λεγόμενο δεύτερο κύμα φεμινισμού, υπήρχαν διαφορετικές φεμινιστικές προσεγγίσεις. (όπως ο «ριζοσπαστικός φεμινισμός» και ο «σοσιαλιστικός-μαρξιστικός φεμινισμός»). Ενώ το φεμινιστικό κίνημα ξεκίνησε ώς κίνημα λευκών προνομιούχων γυναικών, των δυτικών χωρών, σταδιακά διευρύνθηκε και με συμμετοχή γυναικών που ζούσανε σε άλλες κοινωνικές συνθήκες.   Οι γυναίκες συνειδητοποίησαν ότι οι έμφυλες ταυτότητες και διαφορές, δημιουργούνται σε συνάρτηση με παράγοντες όπως, η κοινωνική τάξη, η φυλετική-εθνική καταγωγή, ο σεξουαλικός προσανατολισμός, η θρησκεία, και άλλοι.

Να τονίσω εδώ ότι  το θέμα μου είναι  η πορεία προς την μητρότητα, όποιου τύπου κι αν είναι αυτή. Στην εποχή  μας υπάρχουν πολλών ειδών οικογένειες: από τις «συνειδητά» μονογονεϊκές (γιατί υπάρχουν και αυτές, συνήθως νεότερων γυναικών, που απλά προκύπτουν πχ από διαζύγια) μέχρι τις οικογένειες με δύο μητέρες, δύο πατέρες κι ο,τι άλλο συνδυασμό μπορείτε να σκεφτείτε (θα είχα μεγάλη περιέργεια για τη γνώμη του Φρόυντ για όλα αυτά). Κάθε τύπος οικογένειας πρέπει να μπορεί να μεγαλώσει τα παιδιά της, σε πολλές περιπτώσεις, πέρα από τα στερεότυπα, προκειμένου να είναι ισορροπημένα κι ευτυχισμένα. Η κατασκευή έμφυλων στερεοτύπων ας μην ξεχνάμε ότι ξεκινάει από την κούνια. Υπάρχει ένα ολόκληρο εμπορικό σύστημα για παιδικά βιβλία, ρούχα, παιχνίδια κλπ που βρίθει από σεξισμό. Το παραμύθι πχ της παθητικής γυναίκας που περιμένει έναν πρίγκηπα να την σώσει εν έτει 2020 καλά κρατεί. Γι αυτό ήταν σημαντικό οι φεμινίστριες  να κριτικάρουν τους τρόπους με τους οποίους οι έμφυλες ταυτότητες και οι διαφορές, διαπλάθονται κοινωνικά-πολιτισμικά και όχι βιολογικά. Επομένως (κι αυτό είναι το αισιόδοξο) είναι δυνατό, εφόσον είναι επιθυμητό, να αλλάξουν! Η λέξη «πατριαρχία» γεννήθηκε  τότε ακριβώς, για να ορίσει τον εχθρό που πλέον είχε πρόσωπο. Οι ριζοσπάστριες φεμινίστριες πίστευαν ότι η καταπίεση των γυναικών, είναι η πιο θεμελιώδης και καθολική μορφή κυριαρχίας σε όλο τον κόσμο. Για εκείνες, η «πατριαρχία» σήμαινε την ανδρική εξουσία και κυριαρχία, τόσο μέσα στην οικογένεια, όσο και μέσα στην κοινωνία γενικά. Ενώ κατά το πρώτο κύμα του φεμινισμού λέξη κλειδί ήταν η «ισότητα» γυναικών και ανδρών, κατά το δεύτερο κύμα, λέξη κλειδί έγινε η «διαφορά».  Οι φεμινίστριες είδαν πως στην πατριαρχική κοινωνία όλες οι πατριαρχικές δομές συνδέονται (της οικογένειας, της δημόσιας διοίκησης, της εκπαίδευσης, της εκκλησίας, κ.λ.π.). Είδαν τον εχθρό και τα πλοκάμια του κι αποφάσισαν πως κάθε πράξη στην ιδιωτική τους ζωή (στις σεξουαλικές, στις οικογενειακές, στις φιλικές και επαγγελματικές σχέσεις) μπορεί να έχει πολιτική διάσταση.

Για να προετοιμάσω τις επόμενες δύο συνιστώσες του Μεταδομισμού (εκτός δηλαδή από τις ψυχαναλυτικές θεωρίες του Λακάν) θα ξαναγυρίσω στο case study μου, με την πιο «κλασική» προσπάθεια μητρότητας για να δούμε κι άλλες διαστάσεις του.  Ίσως συμφωνείτε ότι πλέον στο δυτικό καπιταλιστικό κόσμο που ζούμε, οι γυναίκες αγωνίζονται στον επαγγελματικό χώρο κάπως παραπάνω από τους άνδρες (κυρίως αν ταυτόχρονα με τη δουλειά τους προσπαθούν να ή έχουν ήδη δημιουργήσει και οικογένεια). Αν θεωρήσουμε λοιπόν ότι έχει μείνει «πίσω» η δημιουργία οικογένειας θα συμφωνήσουμε ότι μετά τα 40, κάποια στιγμή, θα καταλήξουν και στην εξωσωματική. Διότι αγαπητή φίλη των 40, που σύμφωνα με τα «γυναικεία» περιοδικά είναι τα νέα 20, έχω να σου πω ότι παρότι συμφωνώ, τα ωάρια δυστυχώς παραμένουν 40. Διότι επιπλέον οι διάσημες που βλέπεις, στα ίδια περιοδικά, να αποκτούν παιδιά στα 45 (ακόμη και στα 55) δε λένε είτε ότι έχουν καταψύξει τα ωάρια τους (στην καλύτερη) είτε ότι έχουν χρησιμοποιήσει δότη σπέρματος ή δότρια ωαρίων ή και τα δύο (συν την παρένθετη διαδικασία κάποιες φορές). Σίγουρα μπορεί να έχει γίνει και θαύμα αλλά το πιο πιθανόν αυτό να είναι επιστημονικό. Τέλος, όπως σίγουρα θα ανακαλύψεις, ο επιστημονικός ιατρικός κόσμος είναι αθεράπευτα πατριαρχικός ακόμη και σε ένα θέμα που έχει να κάνει με καθαρά γυναικείες βιολογικές λειτουργίες. Να σημειώσω εδώ πως ο κόσμος των εξωσωματικών, τα τελευταία χρόνια, έχει εξελιχτεί σε ένα εμπορικό σύστημα ελπίδας μητρότητας πολλών μεγαλύτερων σε ηλικία γυναικών. (παρότι ξεκίνησε αντιμετωπίζοντας ανθρώπινες παθολογίες σε θεωρητικά γόνιμες ηλικίες) Μπαίνοντας σε αυτό τον πατριαρχικά καπιταλιστικό κόσμο θα ακούσεις ίσως και πρώτη φορά για υπογονιμότητα και ειδικά στις μεγάλες ηλικίες η όποια αποτυχία , θα αποδοθεί στην ηλικία ωαρίων της γυναίκας (αν φυσικά δεν υπάρχει κάτι άλλο οργανικό στη γυναίκα ή φυσικά και στον άνδρα). Να θυμηθούμε πως, όχι πολύ παλιά, στο δίπολο άνδρα-γυναίκας εξορισμού υπαίτια και στείρα ήταν η γυναίκα. Πλέον όλο και πιο συχνά υπάρχουν ζευγάρια που είναι πραγματικά μια γροθιά σε αυτή την προσπάθεια και μαζί αντιμετωπίζουν το λόγο των γιατρών, που είναι συνήθως ο εξουσιαστικός λόγος της αυθεντίας. Το συνηθέστερο είναι όλες αυτές οι συγκρίσεις των φύλων κι όλα τα ευρήματα που ανακοινώνονται από τους γιατρούς, να οδηγούν το ζευγάρι στο να αλλάζει κάθε λίγο αφήγημα ζωής αλλά και σε μεγάλη ψυχική κούραση. Βασικό όπλο για μένα, οι θεωρίες που έχουν ήδη παρουσιαστεί και που θα παρουσιαστούν στα επόμενα ποστ.

Ρεπορτάζ : Νατάσσα Γ. Σύνδεσμος

Άλλα τελευταία άρθρα Κατηγορίας