Το νέο διατρητικό βλήμα της Ρωσία έχει ως στόχο το αμερικανικό M1 Abrams;

Το νέο διατρητικό βλήμα της Ρωσία έχει ως στόχο το αμερικανικό M1 Abrams;

Απο Sebastien Roblin*

Ο τεράστιος στόλος αρμάτων μάχης της Σοβιετικής Ένωσης ήταν ο ακρογωνιαίος λίθος της δύναμης της κατά τον Ψυχρό Πόλεμο. Ωστόσο, τα συμβάντα στον Πόλεμο του Κόλπου το 1991 έθεσαν την ανωτερότητα τους σε αμφισβήτηση. Την 26η Φεβρουαρίου 1991, αναγνωριστές με εννιά άρματα M1 Abrams και δώδεκα οχήματα μάχης M2 Bradley συνάντησαν τυχαία μια τεθωρακισμένη ταξιαρχία ιρανικών αρμάτων μάχης T-72 της επίλεκτης μεραρχίας της Προεδρικής Φρουράς Ταουκάλνα. Μέσα σε τριάντα τρία λεπτά ξέφρενων βολών, οι αναγνωριστές κατέστρεψαν τριάντα εφτά Σοβιετικής σχεδίασης T-72Τ χωρίς να χάσουν ούτε ένα δικό τους όχημα.

Τέτοια αποτελέσματα δεν είναι αποκλειστικά αποτέλεσμα της ανώτερης εκπαίδευσης των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής (ΗΠΑ). Οι ιρακινοί αρματιστές κάποιες φορές κατάφεραν να προσβάλουν τα άρματα M1, αλλά τα βλήματα τους απέτυχαν να διατρήσουν την μετωπική θωράκιση των Abrams. Ούτε ένα M1 δεν καταστράφηκε από εχθρικά πυρά κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Οι φανατικοί θαυμαστές των ρωσικών αρμάτων μάχης θα επισημάνουν αμέσως ότι η Σοβιετική Ένωση δεν εξήγαγε στο Ιράκ τα πιο βελτιωμένα διατρητικά βλήματα των 125 χλστ, που κάποια από αυτά χρησιμοποιούσαν πυκνό βολφράμιο η απεμπλουτισμένο ουράνιο για αυξημένη διατρητική ισχύ. Μετά τη διάλυση της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ), οι Ρώσοι μηχανικοί συνέχισαν την εξέλιξη βελτιωμένων πυρομαχικών. Ωστόσο, το αποτελεσματικό πάχος της μετωπικής θωράκισης των Δυτικών αρμάτων αυξήθηκε επίσης κατά περίπου 50 τοις εκατό.

Τα σημερινά T-72 παραμένουν το βασικό κύριο άρμα μάχης (MBT) της Ρωσία, συνεπικουρούμενα από τα T-80 με αεροστρόβιλο κινητήρα και ακόμη τετρακόσια βελτιωμένα T-90. Όλα διαθέτουν εκδόσεις του λειόκαννου πυροβόλου 2A46 των 125 χλστ, το οποίο δέχεται τα πυρομαχικά του χρησιμοποιώντας έναν περιστροφικό μηχανισμό αντί του ανθρώπου γεμιστή. Μπορείτε να δείτε τον μηχανισμό σε λειτουργία σε αυτό το βίντεο:

Τα άρματα μεταφέρουν ποικιλία διαφορετικών βλημάτων, συμπεριλαμβανομένων θραυσματογόνων υψηλής εκρηκτικότητας (HE) για την αντιμετώπιση προσωπικού και ελαφριών οχημάτων και υψηλής εκρηκτικότητας αντιαρματικά (HEAT) που διαθέτουν κοίλα γεμίσματα που όταν χτυπούν τον στόχο εκλύουν αέρια λιωμένου μέταλλου. Επειδή τα βλήματα HEAT λειτουργούν έχοντας ως βάση την χημική ενέργεια, δεν χάνουν την ισχύ τους σε σχέση με την απόσταση. Τα ρωσικά άρματα μπορούν επίσης να εκτοξεύσουν καθοδηγούμενους πυραύλους μέσα από τους σωλήνες των πυροβόλων τους οι οποίοι χρησιμοποιούν HEAT κεφαλές. Παρότι πιο αργοί από τα βλήματα, οι πύραυλοι έχουν μεγαλύτερη ακρίβεια έναντι των στόχων σε πολύ μεγάλες αποστάσεις.

Ωστόσο, τα σύγχρονα άρματα μάχης διαθέτουν στρώματα συνθετικής ή/και εκρηκτικής αντιδραστικής θωράκισης, κάποιες φορές σε συνδυασμό με συστήματα ενεργητικής προστασίας (APS), τα οποία είναι ιδιαιτέρως αποτελεσματικά στην εξουδετέρωση των γεμισμάτων HEAT. Κατά συνέπεια, τα αντιαρματικά βλήματα επιλογής παραμένουν τα διατρητικά βλήματα σταθεροποιημένα με πτερύγια αποσπώμενου κελύφους (APFSDS).

Το βλήμα APFSDS αποτελείται από μια διατρητική ράβδο μετάλλου εξαιρετικής πυκνότητας που περιέχεται μέσα σε ένα αποσπώμενο αλουμινένιο περίβλημα (sabot), το οποίο μετά την έξοδο του από τον σωλήνα του πυροβόλου ανοίγει όπως τα πέταλα ενός ανθούς, όπως μπορείτε να δείτε σε αυτό το βίντεο:

Οι κινητικής ενέργειας διατρητές χάνουν την ενέργεια τους στις μεγάλες αποστάσεις, αλλά είναι πολύ δύσκολο να αναχαιτιστούν με άλλα μέσα εκτός την ογκώδη θωράκιση.

Οι διατρητικές ράβδοι μπορούν να υποβοηθηθούν από την αυξημένη αρχική ταχύτητα (συνήθως με την επέκταση του σωλήνα του πυροβόλου), ή αυξάνοντας την μάζα με τη διεύρυνση της διαμέτρου της ράβδου (δύσκολο, καθώς αυξάνει σημαντικά το βάρος), το μήκος της διατρητικής ράβδου ή την πυκνότητα του μετάλλου.

Σήμερα, τα Abrams, Leopard 2 και Challenger 2 πιστεύεται οτι διαθέτουν μετωπική θωράκιση σχεδόν ισοδύναμη με οχτακόσια χιλιοστά σφυρηλατημένης ομογενοποιημένης θωράκισης (Rolled Homogenous Armor – RHA). Τα καλύτερα διατρητικά βλήματα της Ρωσίας που είναι συμβατά με το πυροβόλο 2A46 είναι τα 3BM59 Svinets-1 και 3BM60 Svinets-2, κατασκευασμένα από βολφράμιο και απεμπλουτισμένο ουράνιο, αντίστοιχα. Αυτά, εκτιμάται οτι δια-τρυπούν 650 με 750 χιλιοστά θωράκισης σε κλίση 60 μοιρών σε μεσαία απόσταση μάχης 2 χιλιομέτρων (1,24 μίλια).

Αυτό προφανώς εξακολουθεί να αφήνει τα ρωσικά βλήματα σε μειονεκτική θέση σε σχέση με τις δυτικές θωρακίσεις, αν και δεν μένει χωρίς ελπίδα: μπορούν να διατρυπήσουν σε μικρότερες αποστάσεις, ή να προσβάλλουν την πιο αδύναμη πλευρά ή την οπίσθια θωράκιση κάθε άρματος μάχης. Οι παραδοσιακοί θα πουν ότι το καλύτερο (ή πιο τυχερό) πλήρωμα άρματος μπορεί ακόμα να επικρατήσει, αλλά η πρόκληση παραμένει μεγάλη για τους ρώσους αρματιστές, ειδικά σε σχέση με τα ανώτερα συστήματα σκοπευτικών και ελέγχου πυρός των Δυτικών αρμάτων μάχης.

Διασφαλίζοντας ότι το πολύτιμο sabot χωράει

Το Svinets ανακηρύχθηκε ετοιμο προς παραγωγή περίπου το 2002 -2005, αλλά τα στοιχεία σχετικά με την μαζική παραγωγή εμφανίστηκαν μόλις το 2016, το οποίο δίνει μια ιδέα για την δύσκαμπτη χρηματοδότηση των ρωσικών αμυντικών προγραμμάτων. Ένα πρόβλημα ήταν ότι το Svinets είχε διατρητικές ράβδους μήκους 740 χλστ, δεδομένου οτι οι αυτόματοι γεμιστές στα T-72 και T-80 μπορούν να χωρέσουν πυρομαχικό με μέγιστο μήκος 640 χλστ. Έτσι έπρεπε να εγκατασταθούν στα αναβαθμισμένα άρματα μάχης οι μεγαλύτεροι αυτόματοι γεμιστές 2A46M-5 και M-4.

Εν τω μεταξύ οι Ρώσοι μηχανικοί ανέπτυσσαν το νέο τεράστιο πυροβόλο 2A83 των 152 χλστ που προορίζονταν να εξοπλίσει τα νέας γενιάς άρματα T-14 Armata που τότε ήταν υπό εξέλιξη, όπως επίσης και ένα βελτιωμένο πυροβόλο 125 χλστ με την ονομασία 2A48 που προορίζονταν για την αναβάθμιση των παλιότερων T-72 και T-90.

Το 2003, τρία πρωτότυπα πυροβόλα 2A82 κατασκευάστηκαν και εκτέλεσαν περισσοτερες από 1200 δοκιμαστικές βολές. Το πυροβόλο παρήγαγε 20 τοις εκατό περισσότερη πίεση για τα βλήματα που εξέρχονταν από τον σωλήνα σε σχέση με το πυροβόλο 120 χλστ των γερμανικών αρμάτων μάχης Leopard 2, με αποτέλεσμα μεγαλύτερη αρχική ταχύτητα, διάτρηση και ακρίβεια.

Το 2A82 μπορεί να χρησιμοποιεί τα νέα βλήματα 3BM69 Vacuum-1 και 3BM-70 Vacuum-2 (βασισμένα στο ουράνιο και το βολφράμιο) με πολύ μακριά διατρητική ράβδο 900 χλστ. Αυτά, σύμφωνα με πληροφορίες, διανύουν 2 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο, προσκρούουν με ενεργεία δεκαπέντε μεγατζάουλ για να διατρυπήσουν θωράκιση 900-1000 χλστ στην ίδια απόσταση. Αν αληθεύει, τελικά αυτό προσέφερε στην Ρωσία ένα βλήμα άρματος που μπορεί να διατρήσει με αξιοπιστία ένα Δυτικό άρμα μάχης σε μεσαία απόσταση μάχης.

Ως το 2010, οι Ρώσοι μηχανικοί είχαν καταλήξει ότι το πυροβόλο 2A83 ήταν πάρα πολύ μεγάλο και αντ’ αυτού αποφάσισαν να εξοπλίσουν το Armata με το 2A82, αν και αυτή η αλλαγή δεν δημοσιοποιήθηκε παρά μερικά χρόνια μετά. Η Μόσχα καυχήθηκε επίσης ότι θα αποκτούσε 2100 Armata μέχρι το 2020. Ωστόσο, εν τέλει αποδείχθηκε οτι η Ρωσία θα αποκτούσε λίγα περισσότερα από 100 T-14 μέχρι εκείνη την ημερομηνία.

Σύμφωνα με τον Ρώσο αμυντικό μπλογκερ Αλεξέι Χλοποτοφ, οι παραγγελίες πυροβόλων 2A82 αντικατόπτριζαν τον μικρό αριθμό επιχειρησιακών Armata. Αρχικά αποκτήθηκαν συνολικά δεκατρία μοντέλα παραγωγής 2A82-M1 για να εξοπλίσουν τα T-14 προ-παραγωγής. Τον Δεκέμβριο 2017 αποκτήθηκαν ακόμα 24, επιτρέποντας τον εξοπλισμό μιας Επιλαρχίας 36 T-14.

Η αρχή προμήθεια του Armata άφησε να εννοηθεί ότι οι εν ενεργεία μονάδες των 2000 T-72 και περίπου 800 T-80 και T-90 της Ρωσίας είχαν μπροστά τους μακριά υπηρεσιακή ζωή. Έτσι το 2017, τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν οτι η Μόσχα σχεδίαζε να αναβαθμίσει τα άρματα T-90 με την τεχνολογία του Armata, συμπεριλαμβανομένου του πυροβόλου 2A82.

Το 2019, το αναβαθμισμένο T-90M που άρχισε να εκτελεί δοκιμές, σύμφωνα με πληροφορίες διέθετε το σύστημα ελέγχου πυρός (ΣΕΠ) Kalina με δυνατότητα hunter-killer για την αυτόματη παρακολούθηση στόχων, αναβαθμισμένη θωράκιση ERA και πιθανόν νέα συστήματα ενεργητικής προστασίας. Όμως το πυροβόλο 2A82 εξακολούθησε να αγνοείται.

Σε ένα άλλο άρθρο, ο Χλοπότοφ ρίχνει φως στην ρίζα του προβλήματος: απλά οι Ρώσοι μηχανικοί δεν μπορούσαν να βρουν ένα οικονομικό τρόπο να χώσουν έναν αυτόματο γεμιστή ικανό να μεταφέρει τα μήκους σχεδόν ενός μέτρου βλήματα Vacuum μέσα στους στριμωγμένους πύργους των παλιών ρωσικών αρμάτων μάχης.

Απ’ ό,τι φαίνεται, στις αρχές της δεκαετίας του 2000 το εργοστάσιο Ομσκ μελέτησε την κατασκευή ενός αυτομάτου γεμιστή διπλής τροφοδοσίας, στον οποίο τα μακρύτερα βλήματα sabot ήταν αποθηκευμένα σε ξεχωριστό οριζόντιο-κεκλιμένο μηχανισμό. Ωστόσο, το νέο σύστημα θα απαιτούσε την επιμήκυνση του σκάφους του άρματος και την πρόσθεση ενός έβδομου εδαφικού τροχού. Αφού ομως αυτό ματαίωνε τον σκοπό της εξοικονόμησης χρημάτων με την αναβάθμιση των παλιότερων οχημάτων, ο αναθεωρημένος πύργος εγκαταλείφθηκε το 2009.

Μια πιο επιτυχημένη προσέγγιση ήταν η διαμόρφωση κομματιών βάθους 80 χλστ έξω από κάθε πλευρά του πύργου των αρμάτων T-72 και T-90 ώστε να δεχθούν τον μεγαλύτερης διαμέτρου αυτόματο γεμιστή. Τα κοψίματα ενισχύθηκαν με επιπρόσθετη θωράκιση στο εξωτερικό και ο τροποποιημένος μηχανισμός βολής αποδείχθηκε ικανός στην γέμιση των βλημάτων.

Αυτή η τροποποίηση ίσως είχε χρησιμοποιηθεί στα μοναδικά δοκιμαστικά άρματα T-72 και T-90 που ήταν εξοπλισμένα με το πυροβόλο 2A82. Ωστόσο, ο Χλοπότοφ σχολιάζει: “Το 2A82 ακόμα δεν είναι διαθέσιμο με το MBT T-90M του ρωσικού Στρατού. Απλά επειδή αποδείχθηκε οτι ο ρωσικός βιομηχανικός τομέας δεν μπορεί να το κατασκευάσει”. Ο Χλοπότοφ κατηγορεί την κακοδιοίκηση της ρωσικής μεταλλουργικής βιομηχανίας.

Επομένως, καθώς ίσως τελικά η Ρωσία διαθέτει ένα βλήμα sabot 125 χλστ που μπορεί να διατρυπήσει τα Δυτικά άρματα μάχης σε βεληνεκές μάχης, μόλις μια χούφτα απο τα νέα άρματα μαχης T-14 Armata μπορούν πραγματικά να το χρησιμοποιήσουν. Οι αισιόδοξοι ισχυρισμοί οτι το πυροβόλο 2A82 μπορεί να αναπροσαρμοστεί σε αρκετά παλιά T-90 και T-72 ως στιγμής φαίνεται να μην υλοποιούνται.

*Ο Sébastien Roblin είναι κάτοχος μεταπτυχιακού στην ανάλυση των συγκρούσεων από το Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν και υπηρέτησε ως καθηγητής πανεπιστημίου στο Peace Corps στην Κίνα. Επίσης εργάστηκε στην εκπαίδευση, την συγγραφή και την επανεγκατάσταση προσφύγων στην Γαλλία και τις ΗΠΑ. Αυτήν την στιγμή αρθρογραφεί σχετικά με την ασφάλεια και την στρατιωτική ιστορία στο War is Boring.

Απόδοση/Μετάφραση απο το nationalinterest.org για την Προέλαση.

Σχετικά άρθρα


Ρεπορτάζ : Doukas Gaitatzis Σύνδεσμος

Άλλα τελευταία άρθρα Κατηγορίας